Ang mga NPA, sampu ng mga rebolusyonayo sa kasaysayan ng daigdig, ang tinutukoy ni Karl Marx na gravediggers ng sistemang kapital. Sila ang gumagawa ng mga sinisimbolo lang sa mga protesta, at sinasabi lang ng mga keyboard warrior sa social media. Tax the rich? May revolutionary tax sa kanayunan para sa mga bilyonaryong haciendero. Sila ang pumapatay sa mga landlord. Sila ang sumusunog ng mga truck at equipment ng mga imperyalistang kumpanya na labis kung magmina sa mga kabundukan. Sila ang tumatambang sa mga berdugong pulis at militar. Sila ang nagsasabuhay ng mga tineteyorya’t pinapangarap lang ng iba.

At simplistic kung intindihin na nakatuon lang ang mga NPA sa armadong pakikibaka. Kung susumahin ay baka nga wala pang sampung porsyento ng oras at panahon nila ang ginugugol sa armadong pakikibaka. Hindi umiikot sa pag-aarmas ang pagrerebolusyon – bagamat esensyal itong component.

Ang demokratikong rebolusyong bayan ay isinusulong sa pamamagitan ng pag-oorganisa ng kalat-kalat na masa sa kanayunan. Sa pamamagitan ng edukasyon at pakikilahok mismo ng hukbo sa produksyon, itinataas ang indibidwal na kamalayan tungong maka-uring kamalayan. Ipinapaintindi na ang kahirapang dinaranas nating lahat, mula sa iba’t ibang saray at uring umusbong sa lipunan, ay bunga ng pananamantala ng uring burgesya sa uring proletaryo. At laganap ito sa buong daigdig. Na sa pagwawakas lamang ng pananamantala ng kapital, at sa dulo ay ang pagwaksi sa paghahari ng mga burgesya, at pagtukoy sa kung sino sila at kung sino ang kanilang mga tagapagtanggol, na doon lamang makakamit ang hustisya sosyal. 

Kaya bagamat esensyal sa pagsusulong ng rebolusyon, hindi armas kundi tao ang mapagpasya sa magiging tagumpay ng rebolusyon. Masang may kamalayang makauri, hindi indibidwalistiko. Nababatid na ang pakikibaka ng pesante sa lupa, ng maralita sa pabahay at pagkain, ng estudyante sa edukasyon, sa panahon ng imperyalismo, ay dumudulo sa pakikibaka ng proletaryo sa pananamantala ng kapitalistang sistema.

Sa mas maraming pagkakataong hindi nila tangan ang armas, hawak ng mga NPA ang chalk para magsilbing titser sa maraming lugar na walang sapat na klasrum ni eskwelahan sa nayon. Nagsisilbi din silang doctor at dentista sa maraming probinsya na mas marami pa ang outpost ng pulis, kampo ng militar, base ng US, at mas marami pang simbahan kaysa ospital at clinic. Nagsisilbi din silang libreng kasama sa mga sakahan sa panahon na atrasado pa din ang moda ng pagsasaka sa bansa. 

Kaya malaki ang pinagkaiba ng bagong hukbong bayan sa afp. Utak pulbura ang AFP dahil wala na silang ibang inatupag kundi humawak ng armas. Utak populista ang AFP dahil wala na silang ibang ginawa kundi mag pictorial sa pag-volunteer kuno nila sa mga programa ng gobyerno. Utak talangka ang AFP dahil wala na silang ibang ginawa kundi sumunod sa mga amo nilang imperyalista, panginoong maylupa, at mga kapitalista kahit na ang mga utos ng mga ito ay salungat sa interes ng mamamayan. 

Napakalaki ng pinagkaiba ng NPA sa AFP. Hindi kailangan ng NPA ng sahod para maglingkod sa sambayanan. Hindi nila kailangan ng pagdakila, medalyon, at photo-ops para magpursigi kumilos. Tangan nila ang pinakamatalim na praktika bunga ng pinakamataas na antas ng kamalayan sa lipunang batbat ng pagkakanya-kanya. 

Hindi magapi-gapi ang NPA hindi dahil mahina ang imperyalistang US sampu ng papet nitong GRP at berdugong AFP. Hindi magapi-gapi ang NPA sa kadahilanang sila ang bunga ng kontradiksyon sa pagitan ng kapital at manggagawa. Hindi layong sabihin na produkto sila ng kasaysayan ng tunggalian ng mga uri. Kung paanong produkto ng kasaysayan ng kapital ang mga kadre ng partido, ang mga aktibista, ang iba’t ibang hibo ng radikal. Dumadaloy ang kasaysayan dahil sa mga kontra agos. Hindi sila magapi-gapi dahil binubuo nila ang diyalektika ng lipunan, sila ang talinghaga ng ating panahon.

Biruin mong bawal na din mag-inuman sa labas. Paano kapag pyesta? May birthday? Kasama sa kultura natin ang mag-inom, higit lalo sa maralita – lungsod man o kanayunan. Bago pa dumaong si Magellan e tumotoma na tayo. Masikip sa mga barong-barong, mahal mag-bar, saan pwede mag happy-happy? 

Ang may karapatan lang ata mag happy-happy ay sina ramong ang. Mga bilyonaryong pinagkakakitaan ngayon ang krisis sa langis. Pati mga pulis at nag-aastang pulis na SACLEO ay tuwang-tuwa, silang alagad ng mga demonyo. Dito sa San Juan may tinikitan na naghahalo ng semento kasi daw nakahubad. Nasubukan na ba nilang maghalo ng semento sa katirikan ng araw? At nasa vicinity naman ng bahay nila ang matanda. Hindi nalang inabisuhan. Pasikat tong SACLEO, parang bootleg ICE umasta. Si Isko, bootleg trump.

Tapos kahapon may demolisyon sa NIA, Quezon City. Ngayon may demolisyon sa Taguig. Walang maayos na abiso. Hindi makatarungan ang kahit anong demolisyon sa urban poor. Sila na nga tong dumiskarte magkaron ng bahay sa kabila ng masalimuot na sitwasyon ng pabahay sa bansa, wawasakin pa. Buti kung may lupa para sa lahat. Buti kung affordable talaga ang mga socialized housing ng mga subdivision. Buti kung lahat ay may pambayad – let alone qualified – sa pag-ibig house loan. 

Normal na ngayon ang may tumitirik na jeep. Nagpapasobra na sa bigay ng pamasahe kaming mga pasahero para makahabol man lang ang mga tsuper sa patuloy na pagtaas ng diesel. Kahit na kaming mga pasahero ay hindi din naman tumataas ang sahod. At sa kabila ng lahat ng maliliit na pagbabayanihan, kaliwa’t kanan ang pag-iyak ng mga tsuper dahil sa liit ng kinikita nila. Yung iba lumipat na ng linya. May pumuntang construction, pagdadrive ng truck, namasukan sa factory. 

Ngayon lang, sa IloIlo terminal, nagkaroon ng forced clearing operations ang pulis at swat kung saan may pulis na akmang dumukot sa baril, may narinig na putok ng baril, may tinderang inagawan ng pulis ng belt bag na naglalaman ng kita niya sa pagtitinda. Magnanakaw at pasista ang gobyernong ito. 

Nung isang linggo, 3 ang iligal na dinetain sa Pasay kung saan isa doon ay senior citizen. Mga manininda sila sa Wowee market na arbitaryong ipinasara ng mayor noong disyembre 2025. Sila na ang dumidiskarte makapag-hanap buhay sa kabila ng kawalan ng trabaho sa bansa, pinipigilan pa din?

Sumirit ang presyo ng mga batayang bilihin? May curfew at kung anu-anong pangdidisiplina? Pucha pamilyar to ah… marcos noon, marcos ngayon? Hindi. May marcos man o wala, ganito’t ganyan pa din ang pamumuhay sa isang bansa– hindi, sa isang mundong lubog sa sistemang kapital. Sa ilalim ng imperyalismo, normal ang pamamasista ng mga demonyo. Mula sa bawal maghubad hanggang sa militarisasyon. 

Nitong lunes lang, pinagbabaril ng 79th IB ang isang magsasaka sa bahay nya sa Negros Occidental. Engkwentro daw ang nangyari sabi ng militar, at ang kalaban daw nila ay pitong NPA.

Noong nakakaraang linggo, pinatay ng 31st IB si James Quiñones, bente-kuwatro anyos na manggagawa sa Sorsogon. Pupunta lang dapat siya sa moving up ceremony ng anak. Tadtad ng bala ang buong katawan. Ligaw na bala lang daw, sabi ng militar.

Sa panay kahapon lang, 2 matandang aktibisang babae ang inaresto ng pinagsanib-sanib na pwersa ng pavia municipal police station, provincial intelligence unit, 62nd special action company, 301at IBde, at Passi police station. Kay daming pulis, para sa dalawang matandang aktibista na sina Josephine Porquia (64 yrs old) at Ma. Luisa Guillen (62 yrs old). Yung asawa ni Josephine na aktibista ng migrante, pinatay ng militar noong abril 2020. Yung anak ni Ma. Luisa na kasapi ng National Union of People’s Lawyer ay tinangka din patayin noong Marso 2021.

2 taon nang desaparesido si William Lariosa, beteranong organisador ng KMU southern tagalog. 

160 na batang estudyanteng babae ang namatay sa Minab, Iran matapos puntiryahin ng bomba ng US-Israel ang elementary school doon. 

Imperyalista ang USA. Imperyo nito ang lahat ng bansang may base militar ng US. Imperyalismo ang lumilitaw sa pamamalat ng kapitalismo. Ang tunguhin ng paglago ng kapitalistang produksyon at merkado ay palaging palabas ng bansang tinubuan nito. Kaya may pananakop at gyera. Esensyal sa kapital ang supertubo, at ang direksyon para magkamal ng supertubo ay pananakop ng merkado ng ibang bansa at ang ninanakaw nito ay ang mga manggagawa. Kaya tayo madaming bpo, mga assembly factory, mga pribadong sakahan – mga pag eksport na serbisyo at produkto. Hindi ito basta kolonyalismo na nang-aagaw lang ng lupa. Imperyalismo ang tahasang pagbabansot ng mga batayang industriya ng ibang bansa para magsilbi ang manggagawa ng daigdig at mga lokal na burgesya sa mga imperyalista. 

Ang hangganan ng imperyalismo ay ang mundo. Makahanap man sila elon musk ng planetang gawa sa dyamante, at lumipat man sila sa mars, magmamaterialize lamang ang supertubo hanggat may consumer; ang surplus labour hanggat may human labour. Unless bilhin ng alien ang sobrang kalakal natin, o di kaya magtrabaho sila sa ngalan ng kapital. Ang napakabilis na pag-init ng mundo ay dumudulo sa imperyalistang pandarambong. Ang nararanasan nating pasismo sa bansa ay latak ng sistemang kumukubakob sa daigdig. 

At dahil hangganan nito ang mundo, kapag wala nang masasakop pa na merkado at manggagawa, bumabagsak na ang kapitalistang produksyon at merkado, at magra-rumble na ang mga imperyalista. Katapusan na ng mundo. At hindi naman palaging masama ang pagguho ng lahat. Sa gitna ng kaguluhan at pagguho, saglit na lumilitaw ang mga sandali ng pagbalikwas. Ang katapusan ng mundo ay panahon din ng pakikibaka. Sa mata ng isang rebolusyonaryo, mainam ang krisis panlipunan para mag-organisa at magpalawak ng pagkilos.

Paano tatapatan ang kapangyarihan? Sabi ng intelektwal na artist, gawan mo daw ng kwento. Sarcasm. Pagtawanan natin ang may kapangyarihan, yung tipong may halong pait. Sabi ng burgesyang ligal, kapag binato ka ng bato, tapatan mo ng demanda. Pero iba ang aral ng komyu. 

Kapag binato ka ng bato ng demolition team, damputin mo’t iitsa pabalik sa kanila. Kapag binato ka ng tear gas ng swat at pulis, sindihan at ihagis na ang molotov. At kapag nagdala na ng traktora at trak sa kabundukan at kagubatan, tawagin na ang mga NPA para sunugin ang makinarya ng kapital.

Sa ganoon tayo makakatakas sa impyerno. Ang tinapay na dapat ibabato sa naghagis ng bato ay ipakain nalang sa kumakalam na sikmura. Hindi matatalo ng papel ang bato, hindi na tayo bata. Hindi din sa pagmamakaawa sa mga dyablo na apulahin ang apoy. Ni hindi dapat tayo maghintay sa bathalang tutubos sa atin sa lusak. Papatayin natin silang mga pumapatay ng pangarap ng mga magulang natin. Gagawin nating impyerno ang langit ng mga de sungay.

Ang relasyon ng tao sa tao sa kapitalistang orden ay nangangahulugang gastos. Kaya nga yung mga tech bro at mga entrepreneurs at mga aroganteng manager ng bpo, hilig mag-share ng choose your friends. Na ang meaning naman talaga e dun ka sa ma-pera. Na para bang sakit ang pagiging mayaman at kung makihalubilo ka kina ramon ang ay mahahawa ka na din. Sumatotal, transactional ang kalakhan ng relasyon sa kapitalismo. Ang tinitimbang palagi ay ganansyang makukuha sa oras ng pakikihalubilo ko sayo. 

Batid natin na kapag bente ka na, limitado na ang galaw at oras mo. At sa bawat segundong hindi ka pumepera, ay gumagastos ka naman. Mas mabilis maubos ang pera kaysa kitain ito. Kaya transactional na din ang pag-ibig. Ang dream guy sa kapitalistang orden ay hindi na knight and shining armour na kaya kang iligtas sa kahit anong hamon ng pyudalismo. Ang dream guy ng kapitalistang orden ay car guy, may financial goals sa buhay, hatid-sundo ka sa mga date, at kung pwede ay sinasagot ang pagkain sa resto at ticket sa sine. Kaya nga di kataka-taka na ang pagliligawan ay mag-eevolve sa job interview. Ang linked in at jobstreet ay magiging bumble at tinder. Kailangan bunuin ang resume/profile sa abot ng makakaya para i-market ang sarili bilang desirable sa employer/mangingibig.

Hindi na rin katakataka na mag-date upwards. Mga pinay na naghahanap ng foreigner na asawa. Kahit magulang ay ima-market ang sariling anak. Mga tambay na papatol sa maperang bakla. Mga middle class na nagiging performative sa social media para pekein ang social status nila sa pag-asang makabingwit ng karelasyon sa itaas. May mga salawikain na mabubuo dahil sa kapital tulad ng “wag kang papatol sa pipitsugin” o kaya “wag mag jowa kung wala ka namang pera”. Ang lesson din in recent times ay natututunan ang pag-ibig. Kahit hindi mo naman talaga mahal, pero kung magka-interes sayo ang isang mayaman, patulan mo na. Tyagain mo na yan kahit pangit ugali o kung ano man. Dahil maalwan ang buhay sa itaas ng social ladder. At mas relax ang buhay, mas masaya. Kaya maraming social climber. 

Alienated ngayon ang pag-ibig sa relasyon dahil sa krisis ng kapital. Sakal ng reyalidad ng kapitalismo ang lahat ng check box sa isang “tamang” romantic relationship. Na sa kabilang banda, kung namumuhay tayo sa komunistang lipunan, ay magmimistulang artipisyal lahat ng hinahanap natin sa partner natin sa kasulukuyan. Pero ang rebat: hindi naman tayo nabubuhay sa komunismo, dapat tayo umayon sa kung ano ang reyalidad ngayon. Na ang rebat ko naman: tamad na katwiran, inamin mo na din na sumuko ka na sa buhay at kinain ka na ng kapital. Kung ganon, para san pa’t naging tao tayo. Na may kalayaan at kakayahan baguhin ang kasulukuyang orden. Para san pa’t nagka-utak tayo kung hindi natin iintindihin baguhin ang reyalidad ngayon. Sabagay, social climber nga – makikiangkas nalang sa pinaghirapan ng iba. Hintayin nalang na maging komunista ang lipunan, hintayin nalang na magwagi ang mga rebolusyonaryo, manood nalang sa gilid at maghintay sa ganansya mula sa pakikibaka ng iba. Tamad.

Ang romantikong marxistang relasyon ay ganoon lang kasimple: hindi nakukulong sa hinihingi ng kapital. Ang relasyon ng tao sa tao sa rebolusyonaryong esensya ay tumutulong sa paghubog ng mas makatarungan at pantay na lipunan. Ang kaginhawaan ay nakukuha hindi financial stability lang at safety net na sadyang makasarili, kung hindi sa kalayaan sa kontradiksyon ng kapital at manggagawa tulad ng pagwaksi sa surplus value at commodification. Hindi naman masama na maghangad ng secured na pamumuhay. Ang masama e makulong sa rat race ng paghabol lang sa secured na pamumuhay. Hanggat nabubuhay tayo sa kapitalistang orden, walang secured na pamumuhay. Isang ospital lang, tanggal lahat ng pinaghirapan mo dahil wala tayong universal healthcare. Tataas palagi ang presyo ng bilihin, bababa palagi ang halaga ng sahod, dahil ito ang normal sa kapitalismo. Walang future sa kapitalismo. 

Ang aral ng mga rebolusyonaryong magkasintahan tulad nila Kerima at Ericson ay ganito: simpleng pamumuhay, puspusang pakikibaka. Ang secured lifestyle ay hindi makukuha sa paghingi ng raise sa mga boss o sa stock trading, hindi din yan mahahanap sa crypto at pag-open nf business. Hanggat may kapitalismo, babangungutin tayo palagi sa gabi na isang araw, maglalaho na parang bula ang lahat ng pinagpaguran niyong mag-asawa. Ang secured lifestyle ninyong magkasintahan ay makukuha lamang kapag secured ang lipunan sa mga basic na pangangailangan nya tulad ng pabahay, pagkain, edukasyon, healthcare –—— karapatan. 

Kaya sa mga magkarelasyon dyan, tama na kakakulong sa kwarto at sa mga motmot. Touch some lansangan din paminsan-minsan. 

Mag-aral daw ng ekonomya, sabi ng mga meme pages na graduate sa youtube university. Gets ko na yung ibang admin dyan tanga lang talaga na di na dapat patulan. O baka nga may mga binayaran pa diyan ng oil money para lang kutyain mga aktibista. Pero kailangan patulan tong mga tangang to dahil nacoconfirm yung hidden kabobohan ng mga follower nila na nagpapalabo pa lalo sa unawa ng mga nalilito sa mga nangyayari. 

Yung gobyerno hindi naman yan autonomous e. Sumusunod yan sa highest bidder. May impluwensya kung sino may hawak ng kapital. Higit lalo sa Pilipinas na ang demomrasyang botohan ay nangangahulugang pasikatan. At madaling sisikat kung may makinarya sa kampanya. At mas malakas ang makinarya kung may sponsor. At sino ang sponsor? Sinong may hawak ng pera? Sino ang mga kapitalista?

Yung usapin ng langis, hindi lang yan tungkol sa business, market. Since basic necessity yan, responsibilidad din yan ng kung sino ang nagugubyerno. Tatagos ang usapan ng langis mula business tungong gobyerno; tungong batas; tungong impluwensya ng kapital; tungong geopulitika; tungong lokal na burgesya; tungong imperyalista. Nakapangibabaw ang isyu ng langis sa buong mundo.

Kung bakit minamasama ng mga meme pages yung pambabasura sa petron e sadyang katangahan. Kung pupuntiryahin ang mendiola tungong malacañang, di makakalapit ang panawagan. Bulto-bultong pulis ang nakaharang ngauon don. Kung pupuntiryahin ang embahada ng mga imperyalista, naka-ready din ang mga pulis. Paano tatagos ang mensahe ng langis ng hindi nahaharang ng pwersa ng estado? Pinakamainam na mag protesta mismo kung saan nakapila ang mga namumroblema ngayon kung saan kukuha ng pangkrudo. Kung nasaan ang mga tsuper, ang mga mototaxi, ang mga driver, ang mga gasoline boy, ang partikular na gasolinahan na pag-mamayari ng pinakamayamang pinoy sa kasulukuyan. Ng pinakamalaking lokal na burgesya. Kung hindi pa naman pinakamainam na pamamaraan na dungisan yung mga tarpaulin para tumagos na din sa media yung mensahe. 

Hindi lang sa usapang ekonomya tumama ang mga nag protesta. Tumama din sila sa usapang estratehiya. Ang mga nag-pprotesta, boses ang panlaban. Pati laki ng bulto. Hindi yan mga NPA na may armas na dudurog at materially mapupuruhan ang mga naghaharing uri. Ang magagawa lang ng mga aktibista ay mangulit at inisin ang mga naghaharing uri, habang hinihimok ang taumbayan na kilalanin sino ang nagpapahirap sa kanila. Kung tumagos sa lahat ang panawagan nila, sa pamamaraang vandalismo, tagumpay nila yon. 

Kung sa usaping ekonomya naman na dinuduldol ng mga meme pages, tama pa din ang mga nag protesta. Hindi sila pumili ng random gasolinahan lang para mag-demo. Tinunton nila ang gasolinahan na pinag-mamayrian ng pinakamalaking kapitalista sa bansa. Yung kapitalista na may pinakamalaking pakinabang sa oil deregulation law. Sa mga VAT na pinapatong sa mga basic na bilihin na nilalako nya. At sa malamang, may napakalaking impluwensya sa mga naipapasa at naipapatupad na batas ng gobyerno. Tuta lang ang gobyerno ng mga burgis - mapa-imperyalista man yan o lokal na kapitalista. May kakayahan tayong pababain ang presyo ng gasolina bagamat may nangyayaring gulo sa kalakalan ng buong mundo. Dekada na yang pinapanawagan ng mga aktibista. Tanggalin yung excess tax, tanggalin sa kamay ng private companies yung basic necessities at hawakan muli ng gobyerno, at marami pang iba. Mabusisi na ang pag-aaral diyan, nakasulat na nga sa mga placards.

Kung bakit Petron mismo sa lahat ng gasolinahan, sila lang naman kasij ang pinakamalaking player sa merkado ng gasolina. Ang nagtatakda ng presyo ay yung merkado, at hindi magic yon. May mga nagdedecide sa halaga — tulad ng produksyon, regulasyon, interes, atbp. Yung top 3 sa merkado ng gasolina, petron, shell, at chevrolet(caltex). Yung caltex, OG umaasa sa imported na langis. Kaya apektado sila sa pandaigdigang galaw. Yung shell, dati may refinery dito sa bansa, pero ngayon ay purely imported na din. Pero yung petron hanggang ngayon ay may refinery sa bansa. Hindi sila gaano apektado sa pandaigdigang kalakalan ng langis. Pero dahil may free will sila, dahil hindi sila regulated ng gobyerno dahil sa oil deregulation law, pinapantayan nila yung presyo ng mga kumpentensya nila kahit di naman kailangan. Bobo pa din ba yung mga tibak na sinugod yung branch ng petron? Bobo pa din sila sa ekonomya? O sadyang malay lang sila sa trip ng mga burgis?

Kung maniniwala ka pa din sa mga meme pages na yan, ewan ko nalang. Kung bata ka, gets ko yan. Pero kung bulbulin ka na, i think lowkey tanga ka na talaga. 

Mag full corpo na ang mangadex – isa sa pinakamalaking pirate website ng mga manga. Mukhang sa kasulukuyang takbo ng pamimirata sa internet, dalawa lang ang hantungan: magpakain sa sistema o di kaya magpatalo. May nakulong na ata nang ma-take down yung bato(.)to. Doon din nagsimula yung crunchyroll, isang piratang website na kalaunan ay nag full corpo. 

Mahal ang pag consumw ng media kaya tayo namimirata. Nang makain ng privatization ng SM ang mga independent na sinehan noong early 2000s, na tuluyang nagpataas sa presyo ng ticket sa sinehan, sumikat lalo ang mga piratang dvd na mabibili sa bangke-bangketa. Kaliwa’t kanan ang clearing operations at crackdown sa mga iligal. Dahil sa internet, mauuso din ang pa-burn ng CD, padownload ng movies at kanta. Kahit mga bootleg merchandise ay matagal nang gawain mula pa noong unang panahon. At kung tutuntunin nga talaga natin, ang unang instance nang pamimirata sa isang copyrighted na akda e yung don quixote ni miguel de cervantez, na sa sobrang sikat ng pagme-meta nya sa knight and shining armour trope, ginawan to ng iligal na translation sa ibat ibang bahagi ng mundo, kaya nga kalaunan ay babansagan itong unang modernong nobela dahil kumabilang globo tagos pa ang katha. Sumatotal, ang kasaysayan ng pamimirata ay may relasyon sa kasaysayan ng komodipikasyon at mga institusyon ng sining. 

Sumusuhay ako sa pamimirata. Pero dapat linawin na hindi ito rebulosyonaryong gawain. Hindi dahil sa etika ng paglikha na kesyo kawawa naman ang orihinal na may gawa. Kundi dahil anti-thesis lang naman ng komodipikasyon ang pamimirata. Isa itong pag-aaklas na expected na hindi gaanong nakapambubulahaw sa kung anong naghaharing uri. Maaring masaktan nito yung mga nasa gitna o nasa laylayan ng upper echelon, pero yun lang. Walang inuuga ang pamimirata para mabago ang sistema. 

Kumbaga, ang nagagawa ng pamimirata ay tinatanggal nito ang isa-dalawang barrier para magtagpo ang mediabat ang audience. Tinatanggal nito yung hadlang ng presyo at lugar. Hindi mo kailangan dumayo ng malalayong sinehan para mapanood ang mga niche na pelikula na once in a blue moon lang kung ipalabas officially. Hindi mo na din kailangan bumili nang overprices ticket sa SM para lang mapanood ang latest hollywood and generic local films. Kaya may mga artist na sumusuhay sa pamimirata tulad ni Lav Diaz. Dahil winawasak ng pamimirata ang gatekeeping ng pera at institusyon.

Pero hindi ito necessarily revolutionary. Sa esensya hindi. Yung akto ng mismong pamimirata ay expected na pag-aaklas na kaya inaayawan ng naghaharing uri ay hindi dahil sa kakayanan nitong pabagsakin ang sistema kundi dahil tinatapyasan nito ang kita ng kapital. Isa ito sa mga tipo ng pagkonsumo na walang ganansyang balik sa mga kapitalista. Ang akto ng pamimirata ay boluntaryo, na sa historikong tingin ay hindi masusupil kahit anong banta ng mga ginagawang batas laban dito. Pero hindi rebolusyonaryo ang mga pirata. Sa kadahilanang, kalakhan naman ng mga pinipiratang media ay mismong alingawngaw ng propagandang burgis. Natanggal man ang barrier ng komodipikasyon sa sining, hindi nasasala ng pamimirata yung epekto ng sining sa manonood. Kalakhan ng mga likhang-sining ay nariyan para i-preserve ang status quo one way or another. Bilang lang naman sa bilang ang mapagpalayang sining. Kaya hindi banta sa naghaharing orden ang mismong akto ng pamimirata, kung ang pinapanood naman ng masa sa mga piratang dvd sa bangekta e mga FPJ flicks, comedy ni Vic Sotto. At kung ang binabasa naman ng mga intelektwal jakulero sa internet ay ibat ibang category ng degenerate hentai manga. 

Hindi para talikuran ang pamimirata. Ang dagok pa din ng pamimirata ay tumatagos sa kaibuturan ng sistema: sa supertubo ng mga pangkulturang industriya. Ang rebolusyonaryong potensyal din ng pamimirata ay dito malayang lumalaganap ang mga rebolusyonaryong babasahin at panonoorin. 

E paano ang artist? Bilang manggagawa, isa siya sa gigipitin ng industriya magkataon na mabawasan ang projected kita nila dahil sa pamimirata. Yung iba, ayos lang, marahil dahil sa prinsipyo. Pero lagpas doon, ang dapat sipatin dito ay yubg kamalayan ng artist. Kung sakop ng neoloberal na kaisipan ang artist – meaning individualistic – maaring magalit siya sa mga pirata. Na gets naman. Maraming manggagawang pangkultura na hanapbuhay nila to. Pero dapat din nating linawin na walang art for art’s sake. Ang art na lilikhain ng artist ay hindi hinugot sa wala. Sa esensya, pinanday ang kamalayan at interes ng artist ng lipunang kinabibilangan o sinusuka niya. Mapa-socially aware man ang art o puro angst lang, maisasakonteksto palagi ang likhang sining sa panahon kung kailan ito binuo. Kasama sa historikong proseso ang paglikha ng sining bilang isang concentrated expression ng isang lipunan. Sa kumbaga, filter lang ang artist para maintindihan ng lipunan ang sarili niya. Sa materyal naman, hindi naman yung artist ang vgumawa ng pintura, ang naghukay ng mga mineral at bato para makagawa ng microphone, computer, at camera. Humihiram lang din ang artist mula sa produkto ng lakas-paggawa ng lahat ng manggagawa sa mundo. Mula kagamitan, hanggang pagkain, hanggang pananamit, hanggang studio. Tao din ang artist na nakikinabang sa lipunan. Para angkinin ng artist bilang sa kanya lang at sa kanya lang ang nilikha niya ay repleksyon ng effectivity ng neoliberal na propaganda. Sa sosyalistang lipunan, at sa mga sosyalistang artist ngayon, yung class consciousness ang pinakamataas na kamalayang umaalpas sa makasariling sentimyento ng galit sa pamimirata. 

MAY FLIPTOP PA DIN BA SA SOSYALISMO?

Disclaimer: syempre hindi ako insider ng fliptop, kaya purong teoretikal na hango lang din sa pagsusuri’t pagdududa yung maisusulat ko dito. Game?

Tama si Vitrum nung sinabi niya na

ang Fliptop, pinalakas yan ng nga tao! hindi yan para sa mga diyos!

Pero at the end of the day, ang Fliptop ay personal project ni Anygma, Kuya Denis, at Kuya Kevs. Hindi pinili democratically yung pamunuan ng Fliptop na silang nagdedecide ng match-ups, plans and program, at overall experience ng liga. Hindi nagkaroon ng Fliptop dahil nakahanap si Aric ng scientific basis pagdating sa matchmaking niya na pwedeng i-replicate o ipasa sa susunod na may-ari ng liga. Purely by intuition pa din siya pag magtapat ng mga emcee, evident naman sa Anygma machine na nilalabas ng liga bago ang mga event. Nanonood tayo ng Fliptop -- at taguyod to bilang pinakamalaking liga sa buong mundo -- dahil sa hiwaga ng matchmaking ni Aric. Napatunayan ng PSP na kapag fans ang nasunod sa kung sino ang dapat magharap, madalas disappointing ang resulta.

Madami kasing factors para gumanda yung laban, halong fictional at tunay na buhay. Fictional: character narrative na nabuo ng mga emcee, development ng mga angles at linya na tumatak, tournament at career runs, etc. Tunay na buhay: hiphop beefs, pamilya, financial situation, mental at physical health, etc. Na-eexplain yan paminsan ni Aric sa Anygma machine. Ang kaso din madalas, hindi niya din ma-explain fully yung mga match-ups. Kumabaga siya din mismo, di niya alam kung bakit nahihinuha niya sa imahinasyon niya na maganda ipagtapat si emcee A at emcee B. Kaya ko nasabi na by intuition pa din ang Fliptop matches at hindi formulaic. Mas organic, bunga ng pagiging super hiphop ni Aric bilang pinakaugat ng battle rap movement sa bansa.

Pansinin natin na sa sobrang lakas ng Fliptop, tayo lang sa buong mundo ang hindi purely hegemonic sa western hiphop. Although syempre sasabihin natin sa pagka-humble na paraan na hiram lang natin sa kanila itong kultura, hindi dapat natin i-underestimate na pucha may sarili tayong galaw labas sa makinarya ng western, albeit imperialist, hiphop. Counter culture ang Fliptop, hindi lang dahil binubuo to ng salimbayan ng mga artists at masang audience (na ikinakikilig naming mga Maoista), kundi dahil prinsipyadong gumagalaw si Aric bilang hiphop at bilang tao. Hindi siya basta-basta nagpapasok ng foreign artists, or even local artist na sikat. Sa huling fliptop live nga, wala doon yung mga trending na local artists tulad nila shanti dioe at flow g, at naroon yung wala naman sa mass consciousness na artists tulad nila bambu at kemikal ali. Yung pagpili ng artist ni Aric na lalapag sa entablado nf Fliptop ay nakabase solely sa mensaheng bitbit ng artist, skills niya bilang rapper, at hindi sa kung sikat na ba yung tao o hindi. May pride ang Fliptop na time and time again, yung mga hindi kilala ngayon ay sila ding idol niyo bukas. Ang bottomline palagi ng mga Anygma machine ay: pagbigyan nyo tong mga hinain ko, magtiwala lang kayo sakin, malupit tong mga to gagi.

Si Anygma ang ugat, pero di siya ang puno ni bunga ni kagubatan ng mundo ng Fliptop. Pero siya pa din ang ugat. Nangangahulugan na walang Fliptop kung isang araw e tamarin nalang bila sina Aric, o di kaya dumating na yung panahon na wala na talaga sila. Hindi ibig sabihin na wala nang battle rap sa Pinas.

Anong kinalaman nito sa kwento ni apekz at aric? Kung susumahin kasi, ang paglapag ng mga emcee sa liga ay hindi nakabatay sa demokrasyang burgis man o proletaryo. Hindi yan tulad ng kapitalismo na may board meeting, o di kaya mala-partido na may collective decision. Authoritarian? pwede, pero hindi fascistic. Kahit magkalat ka diyan sa stage, basta may nakikitang bago na pwedeng mag chain ng mga ebolusyon ng style o kung ano man, bibigyan at bibigyan ka ni Aric ng laban. Ang freedom of expression, ang kalayaan sa Fliptop, at nakabatay sa potensyal na iniitsa ng mga artist sa ikalalago ng kultura. Mapa-hindi maintindihang istilo tulad ng props ni tweng, o nakaka-pucha tulad ng laplapan ni sir deo at shaboy at pagcocostume ni shernan. Nagbubukas yon ng mga pinto e na lahat e maaring ikaunlad ng kultura.

Naniniwala ako na hindi ban si Apekz sa liga. Wala naman talagang fully ban sa liga sa tingin ko. Rather, may mga emcee na may binuksang pinto na ikasasama ng Fliptop. May ibang emcee din naman na wala ng laban eh, na tingin ko e dahil lang din sa mga huling laban nila, takot silang magbukas ng pinto ng mga bagong posibilidad. Ewan.

Pero dahil nga personal project din ang Fliptop, hindi galit but sakit yung paggatong ni Apekz sa sinabi ni AKT tungkol sa liga. Nung panahon na binabakbak yung liga ng mga kutya, duda, mula sa iba’t ibang elemento. Hindi makakatulong yung paggatong sa apoy ng isang emcee na tingin ko malapit sa puso ni aric. Sa kahit sino namang nakaranas ng ganoong heartbreak, mahirap naman talagang pagbigyan uli yung tao kahit anong pagpapakumbaba at udyok ng mga tao sa paligid.

Pero tingin ko din na may layer ng katangahan si Apekz na di natin nakikita. Nung pinaalis siya sa Fliptop anniv, tingin ko e hindi yon dahil purely sa nararamdaman ni Anygma na resentment kay Apekz. Rather pumapalagay ako na sa guest list lang talaga. Although publicized, highly exclusive ang anniv event ng Fliptop. Na tingin ko ay restricted lang sa listahan at declared +1 ng mga kumbidado. Kumbaga strictly walang gatecrasher Pumapalagay ako na isa sa mga rason sa pagpapaalis kay Apekz ay kung pagbibigyan siya, baka sumunod yung iba, hanggang sa di na makontrol. Tingin ko at the spur of the moment, ganoon yung tumakbo sa isip ni Aric. Pumapalagay ako na super obssessive si Aric sa takbo ng mga event na inoorganize niya.

Pero kamalayan ko din ba sa tunay na nangyari. Ano’t ano man, na kay Aric na din yon kung sasagot siya. Touchy subject kahit sa mga interviews (kung may magtangka man) yung mga shadow ban sa liga e.

Kung may fliptop sa sosyalismo? Tingin ko wala. Lumaki ang fliptop dahil business yon. Dahil over the years, nagkaron sila ng sapat na makinarya, rekurso, at koneksyon para makapag-host ng mga event na need gumastos ng malaking pera at mag-extract ng lakas-paggawa.

May battle rap pa din sa tagumpay? tingin ko may class-less character enough ang sport and art ng battle rap para mamayagpag labas sa kapitalistang sistema. Kung may magbago man, yun ay ang pagkakaron ng collective decision sa matchmaking at event planning. Yung freedom of expression din ay hindi nakabatay sa cultural opportunities ng matchups, rather sa impact ng battle sa lipunan. Nabibilang ngayon yung atake ng mga emcee sa personal angles, art for arts sake, thematic, para sa bayan shit, selfie bars, na kultura’t kontra kulturang manipestasyon pa ding ng kapital. Kung sa sossyalistang bukas, malamang ay may mabubuksang bagong pambala ang mga artist labas sa panaghoy at pagtutol natin sa kapital.

Ididiscuss ko pa sana yung isabuhay line up e, na kilig na kilig akong pinapanood habang katabi ko gf ko kagabi. Kaso tomguts na ko mga yah, haba at liko liko na din to. Next time nalang. Sayang at hindi idedefend ni Katana title niya. Pero, hula ko, kasali siya sa langit lupa bilang rep ng ekisan. charingggggggg

Sa rapid development ng AI, posible kaya ito mag zero kung saan lahat ng trabaho na meron sa mundo ay mapapalitan nito? Hindi na kailangan magtrabaho ng tao? Simple ang sagot sa kapitalismo: hindi. May kapital dahil may labour. At ang kaya ibigay ng labour mula sa tao ay surplus value. Nasa interes ng mga kapitalista na pababain ang halaga ng produksyon. Kaya nga ang hilaw ba materyales ay kinukuha sa mga kolonya at neokolonya. Ang pwedeng i-outsource sa global south ay ina-outsource. At sa kasaysayan ng kapitalismo, ang pinaka-consistent na variable ng kapitalistang produksyon na pwede mong gipitin at tipirin ay walang iba kundi human labour. Pwedeng mag-evolve ang katawan at kalusugan ng tao base sa materyal na kundisyon. Pwede silang mabuhay sa delata at pancit canton, mamuhay sa pinakamasukal at siksikang lugar, mabuhay ng walang kasiguraduhan kung may pampaospital sila o panlibing – at magagawa pa din nila ang hinihingi ng kapital.

Umabante man ang teknolohiya at siyensya, alam natin na hindi natin matitipid ang makina. Ang AI ay hindi organikong buhay. Kung titipirin ang pangangailangan nito, maapektuhan ang kaya nitong ma-produce na surplus labour. Maari nitong pabilisin ang produksyon sa mas mababang halaga, pero tandaan natin na hindi ang natitipid na kapitalista ang pinagkukunan ng kapital. Rather, ang nalilikhang value mula sa lakas-paggawa ang sentral na nagre-reproduce sa orihinal na kapital at higit pa.

Sa nakikita din natin sa kasulukuyan –sa mga trabahong pinapalitan ng AI – ay kalakhan mula sa uring intelehensya. Pag sinabing intelihensya, hindi ito yung trabahong pangmatalino o ginagamitan ng utak. Bagkus, ito yung mga trabahong nag-eexist bilang utak at imahinasyon ng sistema. Sila yung mga trabahong nagrereproduce ng kulturang hegemonic: managers, media, teacher, pari, mga tagapayo, lawyer, artist. Ang AI version ng mga to ang pinakapurong tagalikha ng tatawaging cultural hegemony ni Gramsci. 

Hindi ko nakikita na mapapalitan ng AI ang labour itself. Maari itong magdisenyo ng makina at mekanismo para mas epektibong makapagmina -- pero hindi ito mismo ang magmimina. Kung magiging threat ang AI sa labour, kinakalaban nito ang buong sankatauhan. Ang takot na bunga ng ganitong naratibo ay pagbuo lang uli ng ilusyon sa kung sino ba ang dapat kalabanin. Sa ngayon, false enemy ang AI. Ang threat sa labour ay walang iba kundi ang kapitalismo. Hindi dahil kaya nitong palitan ang labour, bagkus kaya nitong gipitin lalo ang labour-giver para makapag-extract pa ng surplus-value.

Kung meron mang ibinibunyag ang AI art sa ating mga artist, ito ay hindi naman supposely dapat wage-labour ang artistry. Naging hanapbuhay ang art dahil naging serbisyo ito in service of the hegemonic order ng mga malalaking sistema tulad ng pyudalismo at imperyalismo. In itself, ang art ay hindi lang para sa mga bukod tanging i dibidwal na kung tawagin natin ay mga artist. Walang ganon. Lahat ng tao ay may karanasan, kwento; ang paglikha ng art ay pag-exert ng lakas-paggawa; lahat ng tao ay may innate na lakas-paggawa = lahat ay kaya gumawa ng ary in any shape or form. Ang pagluluto – food recipe – ay art. Ang pagkakarpintero ay art. Ang pagmamason ay art. Ang pagda-drive ay art. Ang kultura ay ang pang-araw-araw na buhay ng isang lipunan, at ang art ay simply repleksyon at aspirasyon sa buhay. 

Hindi pinapalitan ng AI art ang art itself. Maari nito burahin yung gawa-gawang uri (artists), at sa sumatotal, ang ginagawa lamang nito ay hinihiwalay ang tao sa art. Sa art na nagsisilbi para sa kapitalistang orden. Kung tatanungin natin ano ang art labas sa AI art? Mas ang sinasagot natin ay ano ang art labas sa hegemonic culture ng kapital.

Maraming mawawalan ng trabaho. Mga trabahong nag-eexist para sa kapital. Sa kinikita ko, liberal ang resistance laban sa pagkuha mula mga trabahong sinasakop ng AI. Sa kinikinita ko din, pwersahan nitong tinutulak ang mga tao sa proletarian at precariat na trabaho. Pabalik sa mga minahan, plantasyon, pabrika. Papunta sa militar at kapulisan. Sa mga tira-tirang trabaho tulad ng motortaxi, takatak, atbp. Dapat natin maintindihan na hindi kawalan sa sangkatauhan ang mawawalang mga trabaho dahil sa AI. Binubuo nito ang kundisyon para mas mabuo ang poot ng masa patungong komunistang rebolusyon. Ano’t ano man, nadagdagan lang ng gravedigger ang kapitalismo.

Higit lalo sa panahon ng social media. Kung hindi makapunta sa Singapore o Boracay, pwede idaan sa filter o edit. Masarap gayahin ang mga idolo at influencer tulad ng mga rapper sa New York na sa kabila ng kulturang puti na nagrereflect sa mga nagtatayugang building at business suits ng mga nag oopisina, ito sila’t nasa harapan — tila counterculture — sa kanilang mga litrato’t music video na nag fflex ng kanilang mga naka gomang dolyares (sa panahon ng credit card) at gintong mga ngipin.

Hindi rin bago ang pagkamuhi ng middle classsa kung anong trip ng kabataang urban poor. Sa kahit anong panahon. Dahil kung ginagamit ngayon ironically ng mga gen z sa opisina ang sah, ya, matsala g, di ka tatagos kay boss bilang halong biro at kutya; ganoon din ang mass media 15 years ago sa mga jejemon. Kung titignan ang tunggalian ng mga uri, tipikal na kamuhian ngng middle class ang kultura ng mga nasa ibaba nila habang pinaglalawayan Naman ang kultura ng mga nasa itaas. Walang bago doon.

Wala ding bago sa reaksyon ng managerial class ng BGC sa pagtagos ng mga young stunna sa lugar ng mga komo disente. Kung sa mga mall nga, ambilis kung lapitan ng mga guwardya ang mga umuupo sa sahig, sa mga mabababang pader, para paalisin at sabihing bawal umupo Dyan. Ganon lang talaga yon. Nagre-react ang mga reaksyunaryo kontra sa di susunod sa kanilang status quo.

Ang rebolusyonaryong tugon diyan ay hindi lang basta pag-assert sa karapatan ng mga young stunna na gawin ang trip nilang gawin sa kung saan man — BGC man o mall o parke. Pwede tayo magsimula sa paghubad sa kapangyarihan.

Ano ba ang BGC? Ang BGC, dahil mga global city, ay isa sa front ng Pilipinas pa4a masabing kasali tayo sa globalisasyon. Na may isang lugar sa bansa na konektado sa buong mundo. Mahalaga ang gampanin ng BGC bilang nagpapakita na nakakasabay tayo sa pandaigdigang daloy ng ekonomya — tukuyin nating kapitalismo — kung kaya naman lahat ay premyado — mula pabahay hanggang kainan hanggang damit hanggang teknolohiya hanggang serbisyo hanggang tao. At lahat ng dapat makita dito ay dapat lang din makita sa iba pang global cities around the world. Sa madaling salita, copy+paste ang BGC ng ibang global city sa mundo. Na syempre susubuhkin nila lagyan ng identity — kung paanong may identity ang New York — at syempre bilang mga talunan, hindi nila yon magagawa.

Pero premyado pa din ang BGC. Dahil nga ito ang koneksyon natin sa globalisasyon. Pero ito nga ba? Wala mang BGC, konkentado naman na talaga tayo sa pandaigdigang ekonomya. Pero hindi ito sa anyo ng konsumerismo at mabangong lifestyle ng mga burgis sa BGC. Amoy pawis ito, lasang dugo. Sa kabundukan ng bansa kinukuha ang mga hilaw na materyales na pino-proseso ng mga multinational/transnational/global na industriya. Sa mva minahan, quarry, sa ilog at dagat. Sa mga expressway makikita ang mga assembly factory. Sa malalamig na opisina ina-outsource ang kalat-kalat na trabaho tulad ng Virtual Assistant ng kung anu-anong industriya at kumpanya. Global tayo kahit walang BGC. Pero kailangan ang BGC para ma-uphold ang ilusyon na may magandang dulot, at may pormal na representante, tayo sa mabilis na ikot ng kapital.

Epektibo ang pagtaguyod ng BGC sa imahe nito bilang global city. Epektibo sa punto na na-aattract nito hindi lang yung hegemon – mga kano, lokal ng burgis na tumira / makisosyo dito – kundi pati ang lokal na impluwensya ng counterhegemon culture – ang mga youngstunna na hiniram ang rap culture sa west. 

Paano natin lulusawin ang ilusyon ng BGC at ang mga tulad nitong first class city? Kung mala-occupy movement lang ang gagawin, mistulang culture war lang ang mangyayari. Hindi ito epektibo sa pangmatagalan dahil hindi naman totoo yung binubutas natin, kundi tapal-tapal ng mga ilusyon na nilikha ng upper class. Sa panlipunang lente, ang dapat natin puntiryahin ay ang mga source ng kapangyarihan. Na nabanggit ko naman na sa itaas. Dapat natin ipanguna ang class war.

Hindi ito kwestyon kung tama o mali ba ang pagsakop ng mga genggeng sa mga burgis na espasyo. Dedepende ang kawastuhan niyan sa kung anong class ka nabibilang. Walang masama sa paglilitrato, pagtakbo-takbo, at pag-pose. Masama lang yan kapag galing sa lente ng middle class na nandidiri sa squatter. Pero sino bang may pake. Ang kwestyon ng moralidad ay masyadong… liberal.

Hindi din ito kwestyon ng “para kanino?” Dahil malinaw naman na para sa tumbong ng mga burgis ang mga espasyo tulad ng BGC. Hindi yan para sa p1Lipin0. Tangeks. Walang ganon. Patriotic sentimentality? Get outta here!

Mas magandang tanong e bakit ba may BGC? Malls? At bakit naakit palagi pumorma ang nga dukha para gumala sa mga pamburgis na lugar? Bakit ito naging kaugalian? Sustained illusion ba to para mapahupa ang class hatred/antagonism ng mga lumpen at working class sa lokal na burgesya, kumprador, at imperyalismo? Kung sustained illusion ang generational na trip na to, pano to babasagin? Kung susundan natin ang pera, saan tayo mapupunta? Saan nanggagaling ang pondo pantayo ng mga mall, ng mga ilusyon? Sa ganito tayo tatagos sa kapangyarihan.

Subscribe now